Wszystkie cząstki Wszechświata Znamy 25 cząstek elementarnych. Jeśli uwzględnimy ich antycząstki, które nie są pokazane na rysunku, oraz to że kwarki posiadają trzy rodzaje kolorów, to wszystkich cząstek jest co najmniej 61 (6 leptonów, 6 antyleptonów, 18 kwarków, 18 antykwarków i 13 cząstek przenoszących oddziaływania).

Teoria, która opisuje cząstki występujące w przyrodzie oraz wszystkie siły z wyjątkiem grawitacji, nazywa się Modelem Standardowym. Potrafi ona wyjaśnić większość skomplikowanych procesów oraz budowę i własności setek cząstek przy pomocy kilku tylko cząstek elementarnych i oddziaływań pomiędzy nimi. Jednak Model Standardowy jest zawodny w niektórych przypadkach i nie opisuje oddziaływania grawitacyjnego. Szukamy więc nowych lepszych teorii.
Model Standardowy zakłada się, że istnieją dwa rodzaje cząstek (cząstki elementarne): cząstki które są materią (jak elektrony, protony, neutrony i kwarki) oraz cząstki które przenoszą oddziaływania (jak fotony).
Materia składa się z kwarków (u - górny, d - dolny, c - powabny, s - dziwny, b - denny, t - szczytowy) i leptonów (e - elektron, n - neutrino elektronowe, m - mion, n_m - neutrino mionowe, t - taon, n_t - neutrino taonowe), które łączą się w trzy rodziny.
Kwarki nie mogą występować samodzielnie i są uwięzione w hadronach.
Każda cząstka ma swoją antycząstkę i mówimy wtedy o antymaterii.
W przyrodzie istnieją cztery podstawowe typy oddziaływania: grawitacyjne (Model Standardowy nie opisuje tego typu oddziaływania), elektromagnetyczne, silne i słabe, które sprawiają, że świat jest pełen zjawisk: grawitacyjnych, elektrycznych, magnetycznych, promieniotwórczych, jądrowych. Pola tych sił składają się z kwantów, czyli też cząstek. To te wewnątrz rysunku, czyli g - gluon, W⁺, W^-, Z^o - bozony pośredniczące, H^o - cząstka Higgsa, której jeszcze nie znaleziono, g - osiem gluonów (różniące się ładunkiem silnym, czyli jak mówią fizycy - kolorem).
Model Standardowy opiera się na dwóch teoriach: teorii oddziaływań elektrosłabych opisujących oddziaływania elektromagnetyczne i słabe oraz teorii oddziaływań silnych zwaną chromodynamiką kwantową.

Umieszczamy również podstawowe wiadomości o jądrze atomowym i pierwiastkach oraz o laboratoriach badawczych, gdzie poznajemy własności cząstek elementarnych.

Budowa jądra atomowego Tworzenie nowych pierwiastków Wyspa stabilności - poszukiwanie nowych jąder Hiperjądra

Modele budowy jądra Nazwy nowych pierwiastków Odkrycie pierwiastków: 113, 115 i 118 Atomy egzotyczne

---