Nastepna strona Poprzednia strona Pierwsza strona
Jądro 
Nazwy nowych pierwiastków

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych trwały niekończące się spory o to, kto pierwszy odkrył nowy pierwiastek ma prawo do nadania nazwy. Prawie za każdym razem, gdy naukowcy z ZSRR ogłaszali, ze moją nowy pierwiastek, Amerykanie mówili, że otrzymali go już wcześniej, a Rosjanie odwdzięczali się Amerykanom identycznymi komunikatami. Podobnie zachowywali się badacze z ośrodka niemieckiego. Tymczasem aby nazwać pierwiastek, odkrywca musi być jeden - bezdyskusyjny. Ostatnim pierwiastkiem, który nie budził kontrowersji i otrzymał oficjalną nazwę, był lorens (numer 103), odkryty jeszcze na początku lat sześćdziesiątych. Potem w tablicach chemicznych zapanował galimatias.
Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC), która oficjalnie nadaje nazwy pierwiastkom, przez lata wstrzymywała się z uznaniem tych nazw, które niezależnie proponowali odkrywcy z USA, ZSRR i Niemiec.
W 1980 roku IUPAC postanowiła wprowadzić zasadę nazewnictwa pierwiastków o liczbach atomowych większych od 103. Nowe, prawidłowe nazwy tych pierwiastków to nazwy łacińskie ich liczb atomowych: pierwiastek 104 - unnilquadium, pierwiastek 105 - unnilpentium itd.
Dopiero w sierpniu 1997 roku zostały zatwierdzone przez IUPAC symbole chemiczne i angielskie nazwy pierwiastków 104 - 109. Podane nazwy polskie zostały ustalone w marcu 1998 przez Podkomisję Nomenklatury Nieorganicznej Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Symbol i nazwa pierwiastka 110 znanego pod nazwą Ununnililium (Uun) została zatwierdzona przez IUPAC w 2001 roku, natomiast nazwa pierwiastka 111 inaczej Unununium (Uuu) weszła w życie 1 listopada 2004 roku.
Ernest Rutherford
Ernest Rutherford
Po raz pierwszy wykrył w 1911 roku, bombardując cieniutką złotą folię cząstkami alfa, jądro atomowe i stworzył jądrowy model budowy atomu. Jego imieniem został nazwany pierwiastek nr 104.
Oto nowe nazwy:
  • pierwiastek 104 otrzymał nazwę rutherford (symbol Rf) na cześć nowozelandzkiego fizyka Ernesta Rutherforda (wcześniej Rosjanie obstawali przy nazwie kurczatow, by upamiętnić wybitnego rosyjskiego fizyka Igora Kurczatowa);
  • numer 105 nazwano dubn (Db), na pamiątkę Dubnej - rosyjskiego ośrodka badań Jądrowych pod Moskwą, gdzie odkryto wiele nowych pierwiastków (Amerykańskie Towarzystwo Chemiczne forsowało nazwę hahn na cześć niemieckiego fizyka Otto Hahna, który podał poprawną interpretację rozszczepienia jądra uranu);
  • na oficjalną nazwę pierwiastka 106 wybrano seaborg (Sg) - zgodnie z propozycją Amerykanów, by uczcić Glenna Seoborga, słynnego odkrywcę pierwiastków, emerytowanego profesora Uniwersytetu Berkeley (w tym przypadku IUPAC musiała zrezygnować z dotychczasowej reguły, która wykluczała nazwisko osób żyjących). Kolejne pierwiastki otrzymały imiona zaproponowane przez niemieckich odkrywców z ośrodka w Darmstadt,
  • numer 107 bohr (Bh), na pamiątkę duńskiego fizyka Nielsa Bohra;
  • numer 108 has (Hs) od nazwy niemieckiej prowincji - Hesji, gdzie leży Darmstadt;
  • numer 109 meitner (Mt) od austriackiej fizyczki Lisy Meitner;
  • numer 110 darmsztad (Ds) od nazwy miasta gdzie znajduje się Instytut Badań Ciężkich Jonów, w którym odkryto pierwiastki od 107 do 112;
  • numer 111 roentgen (Rg) od odkrywcy promieniowania X zwanego promieniowaniem rentgenowskim.
    Bez oficjalnych imion pozostają nadal pierwiastki numer 112, 113, 114, 115 i 116, dla których stosuje się nazwy i symbole tymczasowe pochodzące od nazw łacińskich ich liczb atomowych:
  • pierwiastek 112 ununbi (tymczasowy symbol Uub), a nazwa łacińska i angielska - ununbium;
  • pierwiastek 113 ununtri (Uut), a nazwa łacińska i angielska - ununtrium;
  • pierwiastek 114 ununkwad (Uuq), a nazwa łacińska i angielska - ununquadium;
  • pierwiastek 115 ununpent (Uup), a nazwa łacińska i angielska - ununpentium;
  • pierwiastek 116 ununheks (Uuh), a nazwa łacińska i angielska - ununhexium.
    W zapasie są propozycje: hahn, joliot (pamięci Frederica Joliot-Curie, męża Ireny Joliot-Curie, córki Marii Skłodowskiej-Curie}, a także flerow (dla uhonorowania wybitnego badacza z Dubnej, Georgija Flerowa).

  • Nastepna strona Poprzednia strona Poczatek tematu Pierwsza strona
    Jądro