Poprzednia strona Pierwsza strona
Anegdoty 
Karl Friedrich Gauss (1777 - 1855)
Sławny matematyk, fizyk i astronom niemiecki.
Gauss
Gauss utrzymywał, że gdyby inni zajmowali się matematyką tak starannie i głęboko jak on, to dokonaliby tych samych odkryć. Istotnie, miał on niezwykłą zdolność koncentrowania się na rozwiązywanych problemach. Często podczas rozmów z przyjaciółmi nagle milkł, zatapiał się w myślach i przestawał reagować na otoczenie. Opowiada się, że gdy do zamyślonego Gaussa podbiegł służący, mówiąc:
- Panie Gauss, pańska żona umiera i chce Pana zobaczyć.
Półprzytomny uczony machinalnie odpowiedział:
- Proszę powiedzieć, żeby trochę poczekała, aż skończę dowód twierdzenia.

Julius Robert Oppenheimer (1904 - 1967)
Fizyk amerykański, zajmował się różnymi działami fizyki teoretycznej: mechaniką kwantową, elektrodynamiką, teorią reakcji jądrowych, ogólną teorią względności i astrofizyką, kierował w USA pracą nad bombą atomową.
Julius Oppenheimer
Był kłopotliwym wykładowcą. Zbyt szybkim dla przeciętnych studentów, zbyt matematycznym dla eksperymentatorów, a przede wszystkim dla każdego mówił za cicho. Podczas pewnego seminarium przybysz z Holandii - Paul Ehrenfest powiedział:
- Drogi Oppenheimerze, proszę mówić trochę głośniej.
Oppenheimer nieco podniósł głos, ale Ehrenfest nie mógł go nadal dosłyszeć i zdesperowany zaczął walić pięścią w stół. Zdziwiony Oppenheimer bronił się:
- Ale to taka wielka sala.
- Zawsze tak dopasowujesz głos, żeby trudno było słuchać. Nie mógłbym ciebie usłyszeć nawet w budce telefonicznej - odpowiedział Ehrenfest.

Enrico Fermi (1901-1954)
Fizyk włoski, podał teorię rozpadu beta, opracował statystykę o spinie połówkowym, zaprojektował pierwszy reaktor atomowy. Laureat Nagrody Nobla z 1938 roku za odkrycie reakcji jądrowych wywołanych przez powolne neutrony i odkrycie jądrowych reakcji łańcuchowych.

Enrico Fermi Fermi z wielką wprawą posługiwał się matematyką, ale przede wszystkim słynął z niezwykłej intuicji i umiejętności prostego tłumaczenia najbardziej skomplikowanych teorii. Prof. Andrzej Kajetan Wróblewski w cyklu "Uczonych w anegdocie" zamieszczanych w "Wiedzy i Życiu" przytacza zwierzenia Fermiego: "Nie potrafię już śledzić tych nowości formalizmu. Wybrałem się na wykład jednego ze współpracowników Oppenheimera i przygnębiło mnie to, że niczego nie byłem w stanie zrozumieć. Najbardziej poruszyło mnie jednak ostatnie zdanie wykładowcy, który powiedział: To jest właśnie teoria rozpadu beta Fermiego.

Enrico Fermi Enrico Fermi jeszcze jako student często nudził się na zajęciach z matematyki. Pewnego razu podszedł do profesora i powiedział:
- Zadawane przez Pana zadania są dla mnie za łatwe!
Profesor spojrzał na niego i stwierdził:
- Dobrze, jestem pewien, że to cię zainteresuje - i skopiował dziewięć zagadnień ze swojej książki do zeszytu Fermiego. Po miesiącu nauczyciel spotyka Enrico na korytarzu, i z nutką złośliwości w głosie pyta:
- No i jak poradziłeś sobie z problemami, które ci dałem?
- Och, one rzeczywiście były bardzo trudne - odpowiada Fermi - zdołałem rozwiązać tylko sześć z nich.
- Profesor był wyraźnie zszokowany:
- Co!? To niemożliwe! Przecież żadnego z nich nie da się rozwiązać!.

Z okresu, gdy Fermi czynnie wykładał na uniwersytecie, studenci i współpracownicy wspominają go jako bardzo barwną i lubianą postać. Odznaczał się nieprawdopodobną wprawą w rachunkach. Do jego ulubionych rozrywek należało zakładanie się ze studentami, że wyprowadzi od podstaw wzór, którego akurat nie pamiętał, w czasie krótszym, niż potrzebny na pójście do biblioteki i znalezienie go w podręczniku. Według świadków nigdy nie przegrał!

Julian Seymour Schwinger (1918 - 1994)
Fizyk amerykański, jeden ze współtwórców elektrodynamiki kwantowej za co otrzymał wspólnie z R. Ph. Feynmanem i S. I. Tomoinagą nagrodę Nobla w 1965 roku.

Julian Schwinger Pewien student pracujący nad swą rozprawą dyplomową natknął się na spore trudności w rozwiązaniu jakiegoś zagadnienia i postanowił zwrócić się z prośbą o wyjaśnienie do Roberta Oppenheimera. Wielki "Oppie" wygłosił prawie dwugodzinny, olśniewający wykład matematyczny i podał rozwiązanie; student wprawdzie niewiele z tego zrozumiał, ale odszedł zadowolony, że istnieją wielkie umysły, zdolne do rozwiązywania problemów niedostępnych dla zwykłych śmiertelników. Postanowił jednak jeszcze zapytać o zdanie wybitnego teoretyka Juliana Schwingera. Temu rozwiązanie zagadnienia zajęło mniej niż godzinę, a ponadto udało mu się wyjaśnić je tak przystępnie, że student zrozumiał wszystko i wyszedł zadowolony, że istnieją wielkie umysły, zdolne do przedstawiania trudnych problemów w formie zrozumiałej dla zwykłych śmiertelników. Wracając ze spotkania ze Schwingerem, student spotkał Enrico Fermiego i już trochę dla sportu przedstawił mu to samo zagadnienie. Fermi w parę minut wyjaśnił mu je tak, że student odszedł wściekły na siebie, iż nie mógł samodzielnie rozwiązać czegoś tak prostego.

Richard Philips Feynman (1918 - 1988)
Fizyk amerykański, główny twórca elektrodynamiki kwantowej, czyli najpełniejszej teorii oddziaływań elektromagnetycznych za co dostał nagrodę Nobla w 1965 roku. Pracował on także nad teorią oddziaływań silnych - chromodynamiką kwantową (QCD).

Richard FeynmanPostać bardzo barwna i przez niektórych uważana za kontrowersyjną. Miał podobno duży temperament do kobiet i lekceważący stosunek do ludzi. Zdarzało mu się przyjść na wykład w piżamie lub nazwać skromne, ale wypracowane osiągnięcie innego naukowca "gadaniem". Miał bardzo duże poczucie humoru. W czasie pracy nad bombą atomową łamał dla zabawy wszelkie szyfry w sejfach Laboratorium Los Alamos. Był nie tylko fizykiem ale używał życia. Grywał na perkusji w nocnych klubach już jako profesor fizyki, spędzał tygodnie, obserwując półświatek Las Vegas.

Richard Feynman Jednego razu Richard Feynman, zrobił eksperyment ze swoim przyjacielem - malarzem. Założyli się, że wymienią swoje doświadczenia. Przyjaciel uczył Feynmana rysować w zamian za lekcje fizyki. Albo Feynman był lepszym uczniem, albo gorszym nauczycielem ponieważ przyjaciel-malarz z fizyki nie zrobił postępów, ale za to Feynman do tego stopnia opanował malarstwo, że jego obrazy były kupowane i miał nawet swoją wystawę.

Pewnego razu znany matematyk polskiego pochodzenia Mark Kac wygłaszał referat w Kalifornijskim Instytucie Technologii. Wśród słuchaczy był Richard Feynman, który lubił podkpiwać z przesadnej dbałości o ścisłość matematyków.
- Gdyby matematyka nie istniała - rzekł w pewnej chwili do Kaca - to świat cofnąłby się tylko o tydzień.
- Ależ tak - bez namysłu odpowiedział Kac - właśnie o ten tydzień, w którym Bóg stworzył świat.

Sin-Itiro Tomonaga (1906 - 1979)
Fizyk japoński, jeden ze współtwórców elektrodynamiki kwantowej za co otrzymał wspólnie z R. Ph. Feynmanem i J. S. Schwingerem nagrodę Nobla w 1965 roku.
Sin-Itiro Tomonaga
Tomonaga był dobrym wykładowcą. Studenci wspominali go jako czarodzieja. Ulubionym jego powiedzeniem było:
- Jeżeli problem zostanie poprawnie sformułowany, to znaczy jeśli potrafimy zadać właściwe pytanie, to odpowiedź pojawia się spontanicznie".

Kiedy media ogłosiły, że został jednym z laureatów nagrody Nobla to natychmiast odwiedził go jego stryj Masuzo, przynosząc w prezencie japońską wódkę sake. Obaj tak świętowali, że Tomonaga poślizgnął się potem przy kąpieli, upadł i złamał sześć żeber. Z tego powodu był nieobecny na ceremonii wręczenia nagród w Sztokholmie.

Werner Carl Heisenberg (1904 - 1967)
Fizyk niemiecki, współtwórca mechaniki kwantowej za co dostał nagrodę Nobla w 1931 roku, sformułował zasadę nieoznaczoności. Podczas drugiej Wojny Światowej kierował niemieckimi pracami nad produkcją bomby atomowej.
Werner Heisenberg
Podczas wojny Heisenberg był zajęty głównie przy niemieckim programie atomowym, ale miał taż wyniki prac naukowych, które chciał jakoś komunikować fizykom w innych krajach. We wrześniu 1943 roku wysłał więc specjalnego wysłannika do Tomonagi ze specjalną zapieczętowaną kopertą, którą przywiózł z Niemiec na pokładzie łodzi podwodnej U-511. Okazało się, że koperta z groźnymi napisem Treng geheim (ściśle tajne) zawierała po prostu artykuł Heisenberga na bardzo abstrakcyjny temat tzw. macierzy rozpraszania.

Heisenberga zatrzymuje patrol policyjny, kiedy jedzie ulicą w swoim samochodzie.
- Czy wie Pan z jaką prędkością Pan jechał?!? - pyta policjant.
- Nie, ale wiem gdzie jestem - odpowiedział Heisenberg.

Robert Andrews Millikan (1868 - 1953)
Robert Andrews Millikan
Fizyk amerykański, otrzymał Nagrodę Nobla za pracę nad zjawiskiem fotoelektrycznym i za wyznaczenie oryginalną metodą ładunku elementarnego.

Miał wielu przyjaciół, których łatwo zdobywał. Nie wszyscy, którzy go znali, zgadzali się z tym sielankowym wizerunkiem, Millikan był bowiem człowiekiem wyniosłym i niezwykle pewnym siebie. W jego otoczeniu krążyło nawet powiedzenie: Jezus zbawia, a Millikan przypisuje sobie zasługę. Niektórzy jego uniwersyteccy koledzy zaproponowali półżartem nową jednostkę fizyczną, będącą miarą skromności. Jeden "kan" miał wyrażać najmniejszą skromność, jaką można było znieść u człowieka. Z nosicielem skromności tysiąc razy mniejszej, jednego "milikana", trudno było wytrzymać. Ale są tacy, którzy sądzą, że skromność niektórych fizyków sięga tylko kilku "mikrokanów".

Bertrand Russell (1872 - 1970)
Logik, matematyk, filozof i angielski myśliciel społeczny, dostał Nagrodę Nobla w zakresie literatury.

Bertrand Russell Bertrand Russell wygłosił kiedyś popularny odczyt astronomiczny. Opowiadał, jak Ziemia obraca się dookoła Słońca, a ono z kolei kręci się wokół środka wielkiego zbiorowiska gwiazd, zwanego naszą galaktyką. Pod koniec wykładu w jednym z końcowych rzędów podniosła się niewielka, starsza pani i rzekła:
- Wszystko, co pan powiedział, to bzdura. Świat jest naprawdę płaski i spoczywa na grzbiecie gigantycznego żółwia.
Naukowiec z uśmieszkiem wyższości spytał:
- A na czym spoczywa ten żółw?.
Starsza pani miała gotową odpowiedź:
- Bardzo pan sprytny, młody człowieku, bardzo sprytny, ale jest to żółw na żółwiu i tak do końca!

Zapytano raz Russela, czy gotów byłby umrzeć za swoje przekonania. Pomyślawszy chwilę, uczony odpowiedział:
- Oczywiście, że nie! Mogę się w końcu mylić.
Innym razem gdy zapytano Russela, czy mógłby napisać historię ludzkiej głupoty, ten odpowiedział:
- Oczywiście, że mógłbym. Ale ta historia zanadto pokrywałaby się z historią powszechną.

Benjanin Franklin (1706 - 1790)
Amerykański polityk, przyrodnik, drukarz, wynalazca i badacz elektryczności.

Benjanin Franklin Pewnego razu Franklin puszczał latawiec w czasie burzy. Do sznurka, który trzymał w ręku przymocował metalowy klucz. Gdy piorun uderzył w mokry sznurek latawca, prąd elektryczny spłynął w kierunku klucza i Franklina. Mogło to spowodować śmierć badacza, tak jak to się stało z niektórymi śmiałkami, którzy próbowali powtórzyć jego doświadczenie.
Przygoda ta pomogła wynaleźć piorunochron. Pierwszy taki przyrząd Franklin zainstalował na swoim domu w Filaderfii w 1752 roku.

Franklin był przez całe życie niezwykle aktywny seksualnie. W archiwum dokumentów Franklina w Bibliotece Kongresu w Waszyngtonie znajduje się zbiór jego listów do kobiet. Podobno ze względu na śmiałą zawartość nie nadają się do publikacji. Podczas pobytu w Paryżu w latach 1776 - 1785 Franklin wtedy już wdowiec, był przedmiotem uwielbienia wielu dam. Jego podobiznami ozdabiano tabakierki i serwisy stołowe oraz broszki, bransoletki i chusteczki do nosa. Jak mówiono kobiety same wchodziły do jego łóżka. Miał 75 lat, kiedy utrzymywał zażyły związek z wdową po znanym filozofie. Był jednym z największych uwodzicieli wszech czasów.

W wieku 16 lat Franklin zapoznał się z wierzeniami pitagorejczyków, którzy byli wegetarianami i uważali, że kiedy ciało umiera, to dusza znajduje siedlisko w innym człowieku lub zwierzęciu. Odtąd stał się wegetarianinem, a na nagrobku polecił umieścić oryginalne epitafium: Tu spoczywa, oddane na pokarm robakom, ciało Bemiamina Franklina, drukarza (jak oprawa książki, z której kartki zostały wydarte, a złocenia i tytuł usunięte). Jednak to dzieło nie zginie, bo wyjdzie ponownie w nowym, bardziej wytwornym wydaniu, przejrzanym i poprawionym przez Autora. Niestety jego woli nie spełniono i napis nie został nigdy wyryty.

Aleksander Graham Bell
Aleksander Graham Bell (1847 - 1922)
Amerykański fizyk i fizjolog, prowadził prace dotyczące zapisywania i odtwarzania mowy, wynalazca telefonu

W towarzystwie bogatych ludzi Bell demonstrował działanie telegrafu przewodowego, który łączył przez Atlantyk Europę z Ameryką. W czasie pokazu jedna z arystokratek pyta:
- Panie Bell, ja to wszystko rozumiem, ale jeszcze niech Pan wyjaśni w jaki sposób telegram wysłany w Paryżu po odebraniu w Bostonie jest suchy?

Poprzednia strona Poczatek tematu Pierwsza strona
Anegdoty